Sprawa budzi emocje nie tylko w środowisku medycznym. Dotyka bowiem fundamentalnego pytania o granice edukacji zdrowotnej, bezpieczeństwo pacjentów i odpowiedzialność uczelni w czasie zmian przepisów.

Przeczytaj również: Koniec „wędrówek” za kontraktem. Od kwietnia 2026 fizjoterapia domowa pod ścisłą kontrolą NFZ

Ostatni moment przed zmianą prawa

Punktem zapalnym okazały się przepisy ustawy o niektórych zawodach medycznych, które całkowicie zmieniły zasady uzyskiwania kwalifikacji optometrysty. Osoby rozpoczynające naukę po 26 marca 2024 roku nie mogą już zdobyć uprawnień poprzez studia podyplomowe. Nowe regulacje wymagają ukończenia studiów wyższych na poziomie magisterskim.

Zmiana wywołała ogromne poruszenie. Dla wielu osób był to ostatni moment, by zdobyć kwalifikacje według starych zasad. Wraz z tym pojawił się gwałtowny wzrost zainteresowania studiami podyplomowymi z optometrii.

Niektóre uczelnie postanowiły wykorzystać tę sytuację do maksimum.

Cztery semestry w pół roku

Szczególne kontrowersje wywołały praktyki jednej z uczelni prowadzącej kierunek optometria. Z relacji potencjalnych kandydatów wynika, że możliwe było dołączenie do studiów nawet kilka semestrów po rozpoczęciu nauki — i ukończenie całego programu w bardzo krótkim czasie.

Osoby zainteresowane miały słyszeć, że „to ostatni dzwonek”, a znaczną część materiału można nadrobić samodzielnie przed egzaminem końcowym. W praktyce oznaczało to możliwość uzyskania dyplomu po intensywnym, mocno skondensowanym trybie nauki, częściowo realizowanym online.

Koszt? Ponad 20 tysięcy złotych.

Wątpliwości budzi nie tylko tempo zdobywania kwalifikacji, ale także sam charakter kształcenia. Optometria nie jest bowiem wyłącznie kierunkiem teoretycznym. To zawód wymagający praktycznych umiejętności diagnostycznych, pracy z pacjentem i odpowiedzialności za podejmowane decyzje zdrowotne.

Nowe kompetencje, większa odpowiedzialność

Cała sprawa nabiera jeszcze większego znaczenia, ponieważ zawód optometrysty w Polsce dynamicznie zyskuje nowe kompetencje.

Dziś specjaliści zajmujący się optometrią mogą nie tylko wykonywać badania wzroku czy dobierać korekcję okularową. Coraz częściej uczestniczą także w rehabilitacji układu wzrokowego, projektowaniu indywidualnych pomocy optycznych dla osób słabowidzących czy planowaniu terapii wspierających funkcjonowanie pacjentów.

Ministerstwo Zdrowia planuje ponadto włączenie porad optometrycznych do świadczeń gwarantowanych finansowanych przez NFZ. W praktyce oznaczałoby to jeszcze większą rolę optometrystów w publicznym systemie ochrony zdrowia.

To właśnie dlatego środowisko medyczne coraz głośniej pyta: czy można odpowiedzialnie przygotować specjalistę w trybie przypominającym ekspresowy kurs?

Uczelnia odpowiada: wszystko odbywało się legalnie

Władze uczelni odpierają zarzuty i podkreślają, że cały proces odbywał się zgodnie z obowiązującymi regulaminami oraz procedurami.

Jak tłumaczy szkoła, osoby przyjmowane po terminie rekrutacji trafiały na studia w ramach Indywidualnej Organizacji Studiów. Kandydaci mieli posiadać wcześniejsze wykształcenie lub doświadczenie związane z kierunkiem kształcenia, a każdy przypadek analizowano indywidualnie.

Uczelnia zapewnia również, że studenci nie byli zwalniani z obowiązku realizacji programu. Materiały dydaktyczne udostępniano online, wiedza miała być regularnie sprawdzana, a praktyczne kompetencje weryfikowane podczas zajęć oraz egzaminów końcowych.

W ocenie władz szkoły nie doszło więc do pomijania programu, lecz do jego intensywnej realizacji w indywidualnym trybie.

Środowisko optometrystów alarmuje

Innego zdania są jednak przedstawiciele Polskiego Towarzystwa Optometrii i Optyki. Organizacja otwarcie przyznaje, że z niepokojem obserwowała praktyki związane z przyjmowaniem kolejnych studentów po wejściu nowych przepisów.

Największe kontrowersje budzi możliwość formalnego ukończenia czterosemestralnych studiów medycznych w ciągu kilku tygodni lub miesięcy. Zdaniem ekspertów może to podważać jakość przygotowania zawodowego i osłabiać zaufanie do całego środowiska optometrystów.

Towarzystwo zwraca uwagę, że choć Indywidualny Tok Nauczania jest legalnym narzędziem akademickim, jego wykorzystanie w takiej skali rodzi poważne pytania etyczne.

Problem polega jednak na tym, że organizacje branżowe mają ograniczone możliwości działania. Jeśli uczelnia wyda legalny dyplom ukończenia studiów, absolwent może uzyskać państwowy wpis do rejestru osób wykonujących zawód medyczny.

Edukacja medyczna pod presją rynku

Cała sytuacja pokazuje znacznie szerszy problem współczesnej edukacji medycznej. Rosnące zapotrzebowanie na specjalistów, atrakcyjność nowych zawodów medycznych oraz wysokie zarobki sprawiają, że uczelnie coraz częściej funkcjonują pod presją rynku.

Tam, gdzie pojawia się duży popyt, pojawia się także pokusa maksymalnego przyspieszania ścieżek edukacyjnych.

Tymczasem zawody medyczne nie są zwykłymi profesjami. Każda decyzja specjalisty może wpływać na zdrowie, komfort życia i bezpieczeństwo pacjenta. W takich obszarach skracanie procesu kształcenia zawsze będzie budziło emocje.

Dyplom to dopiero początek

Największy paradoks tej sprawy polega na tym, że formalnie wszystko może odbywać się zgodnie z prawem, a mimo to pozostawiać ogromny niepokój.

Bo choć dokument ukończenia studiów można zdobyć stosunkowo szybko, rzeczywiste kompetencje buduje się latami — poprzez praktykę, doświadczenie i kontakt z pacjentem.

W ochronie zdrowia granica między legalnością a odpowiedzialnością bywa wyjątkowo cienka. I właśnie dlatego dyskusja o jakości kształcenia medyków prawdopodobnie dopiero się rozpoczyna.

Artykuł Dyplom w kilka miesięcy, zawód optometrysty na lata. Kontrowersje wokół „przyspieszonych” studiów medycznych pochodzi z serwisu Netklinika.