13 stycznia 2026 r. w Brukseli odbyły się warsztaty zorganizowane przez Światowa Organizacja Zdrowia oraz DG HERA – Urząd ds. Gotowości i Reagowania na Sytuacje Kryzysowe w Zdrowiu działający przy Komisji Europejskiej. Spotkanie poświęcono usprawnieniu wspólnych zamówień na środki przeciwdziałania zagrożeniom medycznym: szczepionki, diagnostykę i terapie.

Cel był jasny: w czasie kolejnej epidemii świat nie może znów zaczynać od chaosu.

Przeczytaj również: Innowacyjna metoda BEST po raz pierwszy zastosowana u dzieci w Katowicach

Wspólne zakupy jako tarcza w kryzysie

Warsztaty były kontynuacją prac rozpoczętych w marcu 2024 r., gdy podczas spotkania regionalnych podmiotów, zorganizowanego przez tymczasową sieć i-MCM-Net, wymianę informacji o wspólnych zamówieniach uznano za jeden z priorytetów globalnej współpracy.

W Brukseli spotkali się przedstawiciele organizacji, które już dziś odgrywają kluczową rolę w zabezpieczaniu dostępu do szczepionek i leków w swoich regionach. Obecne były m.in. Regionalne Fundusze Odnawialne Pan American Health Organization, Africa Centres for Disease Control and Prevention, a także partnerzy inicjatywy ASEAN Vaccine Security and Self-Reliance reprezentowani przez Narodowy Instytut Szczepionek Tajlandii oraz Narodowy Uniwersytet Singapuru. W spotkaniu uczestniczyli również przedstawiciele Komisji Europejskiej, w tym Dyrekcji Generalnej ds. Partnerstw Międzynarodowych. Regionalna Współpraca Producentów Szczepionek brała udział jako obserwator.

Ta szeroka reprezentacja pokazuje, że rozmowa o zamówieniach publicznych nie jest technicznym detalem administracyjnym. To kwestia bezpieczeństwa zdrowotnego całych kontynentów.

Gotowość w „czasie pokoju”

Florika Fink-Hooijer, dyrektor generalna DG HERA, podkreśliła, że zagrożenia zdrowotne nie uznają granic państwowych. Wirus nie potrzebuje wizy ani zgody politycznej. Dlatego zdolność do wspólnych zamówień musi być budowana nie w momencie wybuchu kryzysu, lecz wcześniej – w „czasie pokoju”.

Chodzi o to, by w chwili ogłoszenia stanu zagrożenia zdrowia publicznego istniały już gotowe mechanizmy: uzgodnione procedury, wspólne platformy zakupowe, przejrzyste zasady alokacji środków. To podejście ma zapobiec opóźnieniom i nierównościom, które w pierwszych miesiącach pandemii COVID-19 prowadziły do dramatycznych dysproporcji w dostępie do szczepionek.

Regiony jako fundament globalnego systemu

Tim Nguyen z WHO, kierujący działem odpowiedzialnym za środki przeciwdziałania zagrożeniom medycznym, zwrócił uwagę na rolę mechanizmów regionalnych. To właśnie one często najszybciej reagują na potrzeby swoich członków i negocjują wspólne zakupy.

Problem polega na tym, że obecne mechanizmy obejmują jedynie około połowę krajów świata. Około 100 państw, obszarów i terytoriów pozostaje poza ich zasięgiem. Oznacza to, że w sytuacji kryzysowej znaczna część globu może zostać pozbawiona wsparcia lub zmuszona do konkurowania na otwartym rynku z bogatszymi krajami.

Globalna koordynacja nie jest więc hasłem ideologicznym. To warunek, by nikt nie został na końcu kolejki po szczepionkę czy test diagnostyczny.

W przypadku różnego rodzaju kontuzji, przeciążeń lub nadwyrężeń, zachęcamy do skorzystania z zabiegów w ramach usług fizjoterapia Poznań.

Spór o „kapitał własny” i sprawiedliwą alokację

Santiago Cornejo z PAHO zwrócił uwagę na potrzebę wspólnego rozumienia pojęcia „kapitału własnego” w kontekście dostępu do medycznych środków zaradczych. W praktyce oznacza to dyskusję o tym, jak finansować gotowość na przyszłe kryzysy i jak dzielić środki w sposób sprawiedliwy.

Alokacja funduszy nie może być przypadkowa ani uzależniona wyłącznie od siły negocjacyjnej danego państwa. Musi uwzględniać poziom ryzyka, możliwości systemu ochrony zdrowia i realne potrzeby populacji.

Bez odpowiednich rezerw finansowych i mechanizmów solidarności nawet najlepiej zaprojektowany system wspólnych zamówień pozostanie jedynie deklaracją.

Leczenie ortodontyczne Kraków polega na korygowaniu nieprawidłowości zgryzu i wad układu stomatognatycznego za pomocą różnych aparatów.

Wnioski z COVID-19 i MPOX

Dyskusje w Brukseli koncentrowały się także na doświadczeniach z pandemii COVID-19 oraz epidemii MPOX. Analizowano, jakie błędy popełniono przy kryzysowych zamówieniach publicznych i jak uniknąć ich w przyszłości.

Jednym z kluczowych wniosków jest konieczność lepszej wymiany informacji między regionami – zarówno w fazie przygotowań, jak i w trakcie kryzysu. Transparentność danych o zapotrzebowaniu, zdolnościach produkcyjnych i dostępnych zapasach może zdecydować o tym, czy reakcja będzie skoordynowana, czy chaotyczna.

Czas na decyzje, nie deklaracje

Warsztaty w Brukseli nie były jedynie kolejnym spotkaniem ekspertów. Były sygnałem, że świat próbuje zbudować bardziej odporny system zamówień medycznych, zanim pojawi się kolejny globalny kryzys.

Wirusy będą wracać. Epidemie i pandemie nie są kwestią „czy”, lecz „kiedy”. Pytanie brzmi, czy w momencie zagrożenia państwa znów będą konkurować o dostawy, czy też zadziała mechanizm solidarnej, szybkiej i sprawiedliwej dystrybucji.

Globalna koordynacja zamówień medycznych przestaje być abstrakcyjną ideą. Staje się testem, czy świat potrafi uczyć się na własnych błędach – zanim zapłaci za nie kolejną falą kryzysu.

Artykuł Bez granic dla wirusa, bez opóźnień dla szczepionek. Świat apeluje o nową erę wspólnych zamówień medycznych pochodzi z serwisu Netklinika.

Przeczytaj również: Na rynku pojawiły się podróbki leków psychotropowych

Odwołanie po 25 latach. Oficjalny powód i nieoficjalny konflikt

21 stycznia prof. Ewa Helwich została odwołana ze stanowiska konsultantki krajowej w dziedzinie neonatologii, które pełniła niemal ćwierć wieku. Ministerstwo Zdrowia jako powód podało brak współpracy. W tle decyzji znalazł się jednak narastający spór dotyczący wdrożenia nowego badania przesiewowego u noworodków. Ponadto organizacji obowiązkowego szczepienia przeciwko gruźlicy.

We wrześniu 2025 roku ruszył ogólnopolski pilotaż badania umożliwiającego wczesne wykrycie ciężkiego złożonego niedoboru odporności, czyli SCID. To choroba rzadka, ale śmiertelnie groźna, jeśli nie zostanie szybko rozpoznana. Jednocześnie wczesna diagnoza otwiera dziś drogę do skutecznego leczenia, w tym terapii genowej dostępnej w Polsce. Ponad 80 procent dzieci ze SCID ma szansę na pełne wyleczenie, jeśli odpowiednie procedury zostaną wdrożone na czas.

Problem polega na tym, że SCID jest bezwzględnym przeciwwskazaniem do podania żywej szczepionki. Natomiast taką jest szczepienie BCG przeciw gruźlicy, rutynowo wykonywane u noworodków jeszcze przed wypisem ze szpitala.

Spór wokół szczepień noworodków. Procedura, która odwróciła logikę medycyny

Według relacji prof. Helwich, resort zdrowia nie konsultował z nią ani z szerokim gronem pediatrów i immunologów wdrożenia nowego badania ani jego konsekwencji dla codziennej praktyki klinicznej. O rozszerzonym przesiewie dowiedziała się dopiero po miesiącu jego funkcjonowania, i to drogą mailową.

W efekcie doszło do sytuacji, którą sama określa mianem absurdu. Noworodek otrzymuje żywą szczepionkę przeciwgruźliczą. Dopiero po około dwóch tygodniach pojawia się wynik badania, który może wykazać, że dziecko cierpi na ciężki niedobór odporności. W takim przypadku szczepienie może wywołać u niego groźną, uogólnioną postać gruźlicy.

Zdaniem byłej konsultantki kolejność procedur powinna być odwrotna. Najpierw wynik badania, potem szczepienie. Próba zwrócenia uwagi na ten problem i uporządkowania procesu miała jednak zakończyć się utratą stanowiska.

Obawiasz się, że prostowanie zębów jest długie i niekomfortowe? Nowoczesne technologie i dyskretny aparat ortodontyczny Wrocław zmieniają to podejście! Umów się na konsultację. Nasz ortodonta Wrocław chętnie przedstawi Ci opcje idealnie dopasowane do Twoich potrzeb.

Lekarze między procedurą a odpowiedzialnością karną

Sytuacja przestała być teoretyczna, gdy w Rzeszowie urodziło się dziecko, które zgodnie z obowiązującą praktyką zostało zaszczepione przeciw gruźlicy. Następnie otrzymało dodatni wynik przesiewu w kierunku SCID. Prof. Helwich poinformowała o tym Zespół do spraw Szczepień Ochronnych przy Ministerstwie Zdrowia.

W resorcie odbyło się spotkanie poświęcone tej sprawie, jednak konsultantka krajowa nie została na nie zaproszona. Zorganizowała więc własne spotkania z konsultantami wojewódzkimi w dziedzinie neonatologii. Z ich relacji wynikało jednoznacznie, że lekarze czują się zagrożeni i pozostawieni bez jasnych wytycznych. Jak mówili wprost, czuli oddech prokuratora na ramieniu.

W odpowiedzi prof. Helwich wystosowała oświadczenie do ordynatorów i kierowników oddziałów noworodkowych, zalecając rzetelne informowanie rodziców zarówno o szczepieniach, jak i o wykonywanym badaniu przesiewowym, a także o rzadkości SCID i przeciwwskazaniach do szczepienia w przypadku podejrzenia tej choroby. Rekomendowała również szczególną ostrożność w pierwszych tygodniach życia dziecka oraz możliwość wykonania szczepienia w późniejszym terminie, jeśli rodzice się na to zdecydują.

Chcesz zadbać o stan swojego uzębienia? Dzięki usługom dentysta Poznań jest to możliwe! Sprawdź: proteza poznań, endodoncja poznań, poznań ekstrakcja zęba.

Poparcie immunologów i zarzut systemowego pominięcia ekspertów

Sprawa nabrała jeszcze większego ciężaru, gdy prof. Sylwia Kołtan, konsultantka krajowa w dziedzinie immunologii klinicznej, potwierdziła w oficjalnym piśmie, że również nie brała udziału w żadnym etapie wdrażania pilotażu. O jego istnieniu dowiedziała się dopiero po fakcie, gdy zaczęły napływać informacje o dzieciach z nieprawidłowymi wynikami.

W swoim stanowisku jasno przyznała, że wyłączenie konsultantów krajowych z dziedzin neonatologii, pediatrii, medycyny rodzinnej i immunologii było co najmniej niefortunne. Brak konsultacji uniemożliwił ocenę konsekwencji nowego badania, nie tylko w kontekście szczepienia BCG, ale także innych elementów profilaktyki u dzieci z najcięższymi niedoborami odporności.

Jednocześnie środowisko immunologów podkreśla, że sam pomysł wprowadzenia przesiewu w kierunku SCID jest przełomowy i od lat postulowany. Już pierwsze miesiące pilotażu pozwoliły zidentyfikować dzieci z ciężkim niedoborem odporności, które w Polsce mają dostęp zarówno do transplantacji, jak i terapii genowej.

Ministerstwo: ryzyko opóźniania szczepień jest większe

Z nieoficjalnych informacji wynika, że resort zdrowia uznał działania konsultantki za niebezpieczne, zwłaszcza rekomendowanie informowania rodziców o możliwości opóźnienia szczepienia. Zdaniem urzędników dopóki czas oczekiwania na wynik badania wynosi około dwóch tygodni, a analizy wykonuje tylko jeden ośrodek w kraju, nie można dopuścić do sytuacji, w której noworodki masowo opuszczają szpitale bez szczepienia przeciw gruźlicy.

Argumentem koronny jest skala ryzyka. SCID dotyczy maksymalnie kilku dzieci rocznie, podczas gdy zagrożenie gruźlicą u niezaszczepionych noworodków, zdaniem resortu, może być znacznie większe. Jednocześnie ministerstwo przyznaje, że trwają analizy ewentualnych zmian w procedurach. Ponadto, że właśnie na tym polega sens pilotażu – na wychwytywaniu problemów, zanim program zostanie wdrożony na stałe.

Spór wokół szczepień noworodków. Między racją statystyki a odpowiedzialnością za jedno dziecko

Ten konflikt obnaża fundamentalne napięcie w systemie ochrony zdrowia. Z jednej strony są liczby, populacyjne ryzyko i procedury. Z drugiej konkretne dziecko, konkretny lekarz i decyzja, która może mieć nieodwracalne konsekwencje.

Odwołanie konsultantki krajowej nie zamknęło tej sprawy. Wręcz przeciwnie – postawiło pytania o sposób podejmowania decyzji, rolę ekspertów i granice odpowiedzialności lekarzy działających w warunkach niejasnych wytycznych. W centrum tego sporu nie są ambicje ani urzędnicze procedury. Są noworodki, które nie mają głosu, i lekarze, którzy muszą podejmować decyzje w ich imieniu, często bez pełnego wsparcia systemu.

Artykuł Szczepić czy czekać? Spór wokół szczepień noworodków pochodzi z serwisu Netklinika.

Przeczytaj również: Certyfikaty patomorfologii na krawędzi wygaśnięcia

Cicha rewolucja w kalendarzu szczepień

Amerykańskie Centra ds. Kontroli i Prewencji Chorób wprowadziły daleko idące zmiany w rekomendacjach dotyczących szczepień dzieci. Z harmonogramu usunięto szereg szczepień, które przez lata uznawano za fundament profilaktyki chorób zakaźnych. Choć formalnie całkowicie ich nie zakazano, to jednak ograniczono ich znaczenie.

Nowe wytyczne dzielą szczepienia na trzy kategorie:

1. preparaty nadal zalecane wszystkim dzieciom, takie jak szczepienia przeciwko polio, odrze, śwince i różyczce oraz ospie wietrznej
2. szczepienia rekomendowane wyłącznie dzieciom z grup wysokiego ryzyka, m.in. przeciwko RSV, wirusowemu zapaleniu wątroby typu A i B oraz meningokokom
3. szczepienia, które przestały być rekomendowane w populacji dziecięcej, w tym przeciwko grypie i COVID-19

Dla wielu pediatrów to moment przełomowy, ale nie w pozytywnym sensie. Z kalendarza znikają szczepienia, które realnie chronią najmłodszych przed hospitalizacją, powikłaniami i śmiercią.

Decyzja bez ekspertów, decyzja bez dialogu

Największe oburzenie środowiska medycznego budzi fakt, że zmiany zostały wprowadzone z pominięciem standardowej ścieżki konsultacyjnej. Nie poprzedziły ich szerokie analizy epidemiologiczne ani debata z udziałem niezależnych ekspertów. Jak podkreśla wirusolog prof. Agnieszka Szuster-Ciesielska, decyzja zapadła w wąskim gronie federalnych urzędników, a kluczowe stanowiska w strukturach CDC objęły osoby otwarcie powiązane z ruchem MAGA i środowiskami antyszczepionkowymi.

W ocenie wielu naukowców nie jest to przypadek, lecz element szerszego procesu, w którym argumenty ideologiczne zaczynają wypierać dowody naukowe. Szczepienia, zamiast być traktowane jako narzędzie ochrony zdrowia publicznego, stają się kartą przetargową w politycznej rozgrywce.

Fałszywe porównania i niebezpieczne uproszczenia

Przedstawiciele CDC tłumaczą swoją decyzję koniecznością dostosowania amerykańskiego kalendarza szczepień do praktyk stosowanych w Europie. Jako wzór wskazywana jest Dania, gdzie liczba rekomendowanych szczepień jest mniejsza. Zdaniem ekspertów to porównanie całkowicie chybione.

USA to kraj o ogromnej powierzchni, skrajnie zróżnicowanej populacji, dużych nierównościach społecznych i ograniczonym dostępie do opieki zdrowotnej. W przeciwieństwie do Danii szczepienia w Stanach Zjednoczonych często wiążą się z wysokimi kosztami, a system ochrony zdrowia nie gwarantuje równego dostępu do profilaktyki. Przenoszenie europejskich rozwiązań bez uwzględnienia tych realiów może przynieść skutki odwrotne do zamierzonych.

Potrzebujesz leczenia ortodontycznego w Krakowie, by wyleczyć wady zgryzu? Sprawdź – ortodonta Kraków

Dzieci jako pierwsze ofiary zmian

Krytycy decyzji CDC nie mają wątpliwości, że jej konsekwencje najszybciej odczują najmłodsi. Rotawirusy, grypa czy wirusowe zapalenie wątroby typu A i B to choroby, z którymi niemal każde dziecko styka się w pierwszych latach życia. Szczepienia nie eliminują całkowicie ryzyka zakażenia, ale znacząco ograniczają ciężki przebieg choroby, powikłania i konieczność hospitalizacji.

Wzrost zachorowań wśród dzieci nie pozostanie jednak problemem wyłącznie pediatrycznym. Większa transmisja chorób zakaźnych oznacza realne zagrożenie dla osób starszych, pacjentów onkologicznych czy osób z obniżoną odpornością. To efekt domina, któremu uruchomiono pierwsze ogniwo.

Chcesz zadbać o stan swojego uzębienia? Dzięki usługom dentysta Poznań jest to możliwe! Sprawdź: proteza poznań, endodoncja poznań, poznań ekstrakcja zęba.

Ukłon w stronę ruchów antyszczepionkowych

Decyzję CDC już wykorzystują środowiska antyszczepionkowe jako argument potwierdzający ich narrację. W przestrzeni publicznej pojawiają się głosy nawołujące do podobnych zmian w innych krajach, w tym w Polsce. Choć eksperci podkreślają, że taki scenariusz jest u nas mało prawdopodobny, szkody w sferze zaufania społecznego mogą być trwałe.

Zdaniem prof. Szuster-Ciesielskiej to wyraźny sygnał wysłany w stronę ruchów antyszczepionkowych. Sygnał, który mówi, że naukowy konsensus można podważyć decyzją administracyjną. Jakie będą długofalowe skutki tej zmiany, pokażą dopiero najbliższe lata, ale jedno jest pewne: stawką jest zdrowie publiczne, a cenę za polityczne gesty mogą zapłacić najsłabsi.

Artykuł Polityka zamiast medycyny. Decyzja, która wstrząsnęła światem szczepień pochodzi z serwisu Netklinika.

Przeczytaj również: Fruktoza pod lupą naukowców. Cukier z owoców i syropów może napędzać rozwój nowotworów

Dzieci coraz mniej chronione przed pneumokokami

Pneumokoki to bakterie, które mogą powodować nie tylko zapalenie płuc, ale również zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych czy sepsę – choroby, które wciąż zagrażają życiu dzieci. W Polsce od 2017 roku w obowiązkowym programie szczepień stosuje się preparat PCV10, obejmujący dziesięć serotypów pneumokoków. Początkowo uznawano to za wielki krok w stronę ochrony zdrowia najmłodszych, jednak po latach okazuje się, że szczepionka nie nadąża za rzeczywistością epidemiologiczną.

Jak wyjaśnia prof. Teresa Jackowska, prezes Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego, obecny program szczepień nie odpowiada już potrzebom dzieci i sytuacji epidemiologicznej. Szczepionka PCV10 nie chroni przed jednym z najgroźniejszych serotypów – 19A. To właśnie on odpowiada dziś za ponad 30 procent przypadków inwazyjnej choroby pneumokokowej (IChP) u dzieci poniżej piątego roku życia. Jeszcze bardziej alarmujące są dane z 2024 roku – ten sam serotyp stanowił aż 83 procent zakażeń wywołanych przez szczepy wielolekooporne.

Każdy dorosły człowiek sam odpowiada za stan swojego zdrowia. Niestety nie wszyscy zdają sobie sprawę z tego, że wszelkie zaniedbania niosą za dobą negatywne konsekwencje. Ponad połowa dorosłych ludzi zmaga się z brakami w uzębieniu, lecz nie uważają tego za problem. Wszelkie ubytki należy uzupełniać! Polecamy skorzystania z usług implanty Wrocław, aby nie dopuścić do zaników tkanki kostnej w jamie ustnej. W przeciwnym razie konieczna może okazać się odbudowa kości szczęki.

Szczepionka i walka o skuteczniejszą ochronę

Eksperci są zgodni: Polska powinna jak najszybciej zastąpić obecny preparat skuteczniejszymi szczepionkami. Na świecie zarejestrowano już trzy nowoczesne szczepionki:

1. 13-walentną (PCV13),
2. 15-walentną (PCV15),
3. 20-walentną (PCV20).

Jak tłumaczy prof. Anna Skoczyńska z Krajowego Ośrodka Referencyjnego ds. Diagnostyki Bakteryjnych Zakażeń Ośrodkowego Układu Nerwowego, nowe preparaty pozwoliłyby znacząco ograniczyć liczbę zachorowań w Polsce. Zastosowanie szczepionki PCV20 mogłoby zabezpieczyć dzieci przed ponad dwoma trzecimi wszystkich przypadków zakażeń pneumokokowych.

Chcesz podkreślić swoje naturalne piękno? W ramach usług medycyna estetyczna Poznań możesz zdecydować się na szereg dostępnych zabiegów – laser co2, botoks poznań.

Czas na decyzje

Eksperci podkreślają, że aktualizacja kalendarza szczepień ochronnych to nie tylko kwestia zdrowia publicznego, ale i odpowiedzialności państwa wobec najmłodszych. Prof. Wojciech Feleszko z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego zaznacza, że immunoprofilaktyka, czyli zapobieganie zakażeniom poprzez szczepienia, jest najskuteczniejszym sposobem walki z antybiotykoopornością.

Polska należy dziś do krajów europejskich o jednym z najwyższych wskaźników oporności bakterii na antybiotyki. Zmiana szczepionki mogłaby znacząco poprawić skuteczność leczenia infekcji u dzieci i ograniczyć liczbę hospitalizacji.

Kogo należy chronić w pierwszej kolejności?

Zdaniem ekspertów, szczepionki nowej generacji – zwłaszcza PCV20 – powinny być dostępne dla grup o podwyższonym ryzyku, w tym:

• wcześniaków,
• dzieci w wieku 5–19 lat, które nie były objęte obowiązkiem szczepień,
• osób po przeszczepach,
• pacjentów po usunięciu śledziony.

Jak podkreśliła Joanna Kujawa z Ministerstwa Zdrowia, opinie ekspertów mają kluczowe znaczenie przy opracowywaniu nowych przepisów, a decyzje możliwe do sfinansowania z budżetu państwa zostaną uwzględnione w przyszłych projektach.

Ostatni moment na zmianę

Zgodnie z zapowiedziami specjalistów, obecna szczepionka PCV10 ma być stosowana jedynie do końca tego roku. Potem powinien nadejść czas na nowoczesne preparaty, które rzeczywiście chronią dzieci przed realnym zagrożeniem. Dla wielu rodziców to nie jest kwestia wyboru – to kwestia bezpieczeństwa ich dzieci. Każdy miesiąc zwłoki oznacza kolejne przypadki zachorowań, którym można było zapobiec.

Naukowcy i lekarze apelują więc o jedno: by polityczne decyzje nie opóźniały postępu medycyny. Bo w walce z bakteriami liczy się nie tylko skuteczność szczepionki, ale przede wszystkim czas.

Artykuł Szczepionka przeciw pneumokokom pod lupą ekspertów pochodzi z serwisu Netklinika.