Demencja nie zaczyna się w mózgu. Dwa czynniki, które możemy zatrzymać wcześniej

Demencja coraz częściej przestaje być postrzegana jako nieunikniona konsekwencja starzenia się. Dla systemów ochrony zdrowia na całym świecie staje się jednym z największych wyzwań nadchodzących dekad. Ponadto, dla milionów rodzin – źródłem długotrwałego cierpienia i poczucia bezradności. Choć wciąż nie istnieje lekarstwo, nauka coraz wyraźniej pokazuje, że droga do demencji zaczyna się znacznie wcześniej, niż pojawią się pierwsze problemy z pamięcią.

Najnowsze badania naukowców ze Szpitala Uniwersyteckiego w Kopenhadze wskazują na dwa czynniki, które nie tylko zwiększają ryzyko otępienia, ale mają z nim bezpośredni związek przyczynowy. Co kluczowe, oba są powszechne i oba można skutecznie leczyć.

Przeczytaj również: Dyżurne sale porodowe zamiast oddziałów. System reaguje na znikające porodówki

Czym naprawdę jest demencja?

Demencja nie jest jedną chorobą, lecz grupą schorzeń prowadzących do postępującego uszkodzenia komórek nerwowych. Z czasem wpływa to na pamięć, język, zdolność logicznego myślenia, rozwiązywania problemów i kontrolę zachowania. Najczęściej diagnozowaną postacią jest choroba Alzheimera, ale istotną część przypadków stanowią także otępienie naczyniowe oraz formy mieszane.

Choć objawy ujawniają się zazwyczaj w starszym wieku, proces chorobowy może rozwijać się latami, a nawet dekadami, pozostając długo niewidoczny.

Przełomowe ustalenia duńskich badaczy

Zespół kierowany przez prof. Ruth Frikke-Schmidt wykazał, że wysoki wskaźnik masy ciała oraz nadciśnienie tętnicze nie są jedynie czynnikami ryzyka, lecz bezpośrednimi przyczynami demencji. To istotna różnica, która zmienia sposób myślenia o profilaktyce.

Naukowcy zastosowali metodę randomizacji mendlowskiej, uznawaną za jedno z najbardziej wiarygodnych narzędzi w badaniach epidemiologicznych. Pozwala ona na analizę zależności przyczynowych w sposób zbliżony do badania klinicznego, eliminując wiele czynników zakłócających. Dzięki temu możliwe było jednoznaczne wskazanie, że otyłość i wysokie ciśnienie krwi realnie napędzają proces prowadzący do otępienia.

Dwa ciche mechanizmy, które niszczą mózg

Zarówno nadmierna masa ciała, jak i nadciśnienie oddziałują na układ nerwowy stopniowo i często bezobjawowo. Uszkadzają naczynia krwionośne, pogarszają przepływ krwi w mózgu i sprzyjają przewlekłym stanom zapalnym. To właśnie dlatego szczególnie silny związek zaobserwowano z otępieniem naczyniowym, ale także z innymi formami demencji.

Wysoki BMI i nadciśnienie przez lata mogą być traktowane jako „problemy metaboliczne”, tymczasem ich konsekwencje sięgają znacznie dalej niż serce czy układ krążenia. Dotykają najbardziej wrażliwego narządu, jakim jest mózg.

Zastanawiasz się w jaki sposób możesz podkreślić swoje piękno? Zachęcamy do skorzystania z usług medycyna estetyczna Poznań. W ramach oferty: kwas hialuronowy poznań, peeling poznań i wiele więcej.

Niewykorzystana szansa na profilaktykę

Autorzy badania podkreślają, że leczenie i zapobieganie otyłości oraz nadciśnieniu to jedna z największych, a wciąż niedostatecznie wykorzystywanych szans na ograniczenie liczby przypadków demencji. Dotychczasowe próby stosowania leków odchudzających u osób z już rozwijającą się chorobą Alzheimera nie przyniosły oczekiwanych efektów, co sugeruje, że interwencja na tym etapie jest spóźniona.

Kluczowy moment pojawia się znacznie wcześniej, zanim wystąpią jakiekolwiek objawy poznawcze. Dane wskazują, że redukcja masy ciała i skuteczne leczenie nadciśnienia w średnim wieku mogłyby realnie zapobiegać rozwojowi demencji w przyszłości.

Zmagasz się z problemami jamy ustnej? Zastanawiasz się czy usunięcie zęba Poznań będzie konieczne? Stomatolog Poznań zaoferuje Ci jego odbudowę. Sprawdź: licówki poznań, proteza poznań

Co możemy zrobić wcześniej?

Wnioski płynące z badań są jednoznaczne: profilaktyka demencji nie zaczyna się w gabinecie neurologa, lecz w codziennych decyzjach zdrowotnych i w systemowym podejściu do chorób przewlekłych. Obejmuje ona przede wszystkim:

• kontrolę masy ciała i wczesne leczenie otyłości, zanim stanie się ona źródłem nieodwracalnych zmian,
• regularne monitorowanie i skuteczne leczenie nadciśnienia tętniczego.

Demencja nie jest wyłącznie problemem starości. Coraz więcej dowodów pokazuje, że jej fundamenty budujemy lub podważamy na długo przed pojawieniem się pierwszych objawów. W świecie, w którym nie potrafimy jeszcze leczyć samej choroby, umiejętność zatrzymania jej przyczyn staje się jedną z najważniejszych inwestycji w zdrową przyszłość.