Paracetamol pod lupą nauki. Spór, który dzielił świat, właśnie się kończy
Przez lata był symbolem bezpieczeństwa. Potem stał się bohaterem niepokoju, medialnych nagłówków i politycznych deklaracji. Paracetamol, jeden z najczęściej stosowanych leków przeciwbólowych na świecie, znalazł się w centrum burzliwej debaty dotyczącej zdrowia kobiet w ciąży i rozwoju ich dzieci. Najnowsze badania naukowe przynoszą jednak odpowiedź, która dla wielu może być ulgą – i jednocześnie zamykają dyskusję, która narastała od miesięcy.
Przeczytaj również: NFZ zmienia zasady rozliczania chemioterapii. Co oznacza nowe świadczenie od stycznia 2026 roku?
Paracetamol. Największa analiza w historii. Dane zamiast strachu
Metaanaliza opublikowana na łamach prestiżowego pisma Lancet Obstetrics, Gynecology & Women’s Health objęła aż 43 wysokiej jakości badania dotyczące stosowania paracetamolu w ciąży. W obserwacjach uczestniczyły tysiące kobiet, zarówno tych, które sięgały po ten lek, jak i tych, które go unikały. Część analiz prowadzono nawet przez pięć lat, a więc wystarczająco długo, by wychwycić ewentualne zaburzenia neurorozwojowe u dzieci.
Wnioski są jednoznaczne. Nie stwierdzono żadnego związku między przyjmowaniem paracetamolu w ciąży a zwiększonym ryzykiem autyzmu, ADHD czy niepełnosprawności intelektualnej. To właśnie brak takiego związku, a nie jego osłabienie czy statystyczna niepewność, jest dziś najmocniejszym argumentem naukowców.
Rekomendujemy zabiegi medycyny estetycznej w poznańskiej klinice Biogenica. Sprawdź: stymulatory tkankowe, botoks poznań, zabiegi laserowe poznań
Głos ekspertów. „Nie ma żadnych dowodów”
– Mam nadzieję, że te badania raz na zawsze zamkną tę dyskusję – powiedziała w rozmowie z BBC prof. Grainne McAlonnan z King’s College London. Jej słowa nie są odosobnione. Główna autorka opracowania, prof. Asma Khalil z University of London, podkreśla, że analiza nie wykazała ani związku przyczynowego, ani nawet koincydencji pomiędzy stosowaniem paracetamolu a zaburzeniami neurologicznymi u dzieci.
To ważne rozróżnienie. Brak dowodów na szkodliwość oznacza, że wcześniejsze obawy, choć głośne i szeroko komentowane, nie znalazły potwierdzenia w danych naukowych. Przekaz, jak podkreślają autorzy badania, jest klarowny i spójny.
Masz braki w uzębieniu lub niepokoi Cię jego stan? Potrzebujesz odbudowy zębów? Zobacz – implanty Poznań
Polityka kontra medycyna. Skąd wziął się strach
Iskra zapalna pojawiła się w 2025 roku, gdy część amerykańskich polityków zaczęła publicznie kwestionować bezpieczeństwo paracetamolu w ciąży. Prezydent Donald Trump stwierdził wówczas, że lek „nie jest dobry” i że kobiety w ciąży nie powinny go stosować. Te słowa obiegły świat i wywołały falę niepokoju.
Środowiska medyczne zareagowały natychmiastowym sprzeciwem. Towarzystwa naukowe w USA, Wielkiej Brytanii i Unii Europejskiej zwracały uwagę, że opinie polityczne nie mogą zastępować dowodów naukowych. Najnowsza metaanaliza potwierdza, że to właśnie lekarze i badacze mieli rację.
Paracetamol w ciąży. Bezpieczny, ale z rozsądkiem
Badania potwierdzają, że paracetamol jest bezpieczny w ciąży, o ile jest stosowany zgodnie z zaleceniami. To lek przeciwbólowy i przeciwgorączkowy pierwszego wyboru u kobiet ciężarnych, rekomendowany przez FDA, brytyjskie władze medyczne oraz Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników.
Jednocześnie eksperci podkreślają, że bezpieczeństwo nie oznacza dowolności. Nadużywanie paracetamolu lub stosowanie go w dawkach przekraczających zalecenia może prowadzić do poważnych konsekwencji, w tym uszkodzenia wątroby i nerek, a w skrajnych przypadkach zwiększać ryzyko powikłań ciąży.
Właśnie dlatego rekomendacje są jasne: lek należy stosować doraźnie, w najmniejszej skutecznej dawce i tylko wtedy, gdy jest to rzeczywiście konieczne.
Uspokojenie zamiast chaosu informacyjnego
Wyniki najnowszych badań przynoszą coś, czego w ostatnich latach bardzo brakowało – spokój oparty na faktach. Dla kobiet w ciąży oznaczają one mniej lęku przy podejmowaniu codziennych decyzji zdrowotnych. Dla lekarzy – mocny argument w rozmowach z pacjentkami. Z kolei dla opinii publicznej – przypomnienie, że w medycynie to dane, a nie emocje czy polityczne deklaracje, powinny wyznaczać kierunek.
Paracetamol nie jest cudownym lekiem ani substancją pozbawioną ryzyka. Jest jednak, zgodnie z aktualną wiedzą naukową, najbezpieczniejszym wyborem w swojej klasie dla kobiet w ciąży. I właśnie to, po miesiącach niepewności, wybrzmiewa dziś najmocniej.
