Obowiązkowe szczepienia przeciw HPV od 2027 roku. Fakty kontra fala dezinformacji

Od stycznia 2027 roku szczepienie przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) ma zostać włączone do katalogu szczepień obowiązkowych dla dzieci w wieku 9–15 lat. Informację tę potwierdziła 4 lutego minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda w rozmowie z RMF FM. Nowelizacja rozporządzenia przewiduje rozszerzenie listy szczepień ochronnych właśnie o preparat przeciw HPV.

Zanim jednak projekt wszedł w życie, internet zalała fala nieprawdziwych informacji. W mediach społecznościowych pojawiły się tezy o rzekomym braku badań, ryzyku bezpłodności, a nawet sugestie, że szczepienie „promuje rozwiązłość”. Emocje szybko wyprzedziły fakty. Tymczasem dokumenty, stanowiska instytucji zdrowia publicznego i wyniki badań mówią coś zupełnie innego.

Przeczytaj również: Lek przeciwbiegunkowy wycofany. Natychmiast sprawdź swoją apteczkę

HPV – wirus, który może prowadzić do raka

HPV, czyli human papilloma virus, to ludzki wirus brodawczaka. Zidentyfikowano ponad 100 jego typów. Część z nich powoduje łagodne zmiany, takie jak brodawki narządów płciowych. Inne – określane jako typy wysokiego ryzyka onkogennego – odpowiadają za powstawanie zmian przedrakowych i nowotworów.

Zakażenie HPV może prowadzić do raka szyjki macicy. Ponadto, do nowotworów odbytu, pochwy, sromu, prącia, a także nowotworów jamy ustnej, gardła i okolic głowy oraz szyi. Do zakażenia dochodzi najczęściej drogą płciową, zwykle wkrótce po rozpoczęciu aktywności seksualnej.

Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – PIB wskazuje, że nawet 80 procent aktywnych seksualnie kobiet i mężczyzn w ciągu życia było, jest lub będzie zakażonych HPV. W zdecydowanej większości przypadków organizm sam eliminuje wirusa. Jednakże u części osób infekcja utrzymuje się i może prowadzić do zmian nowotworowych.

Jak działają szczepionki przeciw HPV?

Na rynku dostępne są trzy szczepionki przeciw HPV. Różnią się tzw. walentnością, czyli liczbą genotypów wirusa, przeciw którym zapewniają ochronę. Ich celem jest zapobieganie zakażeniom najbardziej onkogennymi typami HPV, zanim dojdzie do kontaktu z wirusem.

Specjaliści podkreślają, że szczepionki przeciw HPV są dobrze tolerowane. Najczęstsze działania niepożądane to ból w miejscu wstrzyknięcia, zaczerwienienie, obrzęk, przejściowe zmęczenie, ból głowy czy mięśni. Są to reakcje typowe dla wielu szczepień.

Bezpieczeństwo tych preparatów jest monitorowane od 2006 roku, kiedy pierwsza szczepionka została dopuszczona do obrotu. Na świecie podano już kilkaset milionów dawek.

Dezinformacja: wyrwane z kontekstu dokumenty

Jedną z najczęściej powielanych narracji jest publikowanie fragmentu pisma Ministerstwa Zdrowia z 2018 roku, przedstawianego jako dowód na brak badań potwierdzających bezpieczeństwo szczepionki.

Dokument pochodzi sprzed kilku lat i jest odpowiedzią na zapytanie samorządowe dotyczące lokalnego programu szczepień. Wyrwany z kontekstu fragment sugeruje brak danych, podczas gdy w rzeczywistości wskazuje na źródła rzetelnych informacji – stronę Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH – PIB.

To nie Ministerstwo Zdrowia prowadzi badania kliniczne nad szczepionkami. Proces rejestracji i dopuszczenia do obrotu odbywa się zgodnie z europejskimi procedurami. Każda szczepionka przeciw HPV została oceniona przez Europejską Agencję Leków (EMA), która szczegółowo analizuje skład, skuteczność i bezpieczeństwo preparatu. Po dopuszczeniu do obrotu każda seria szczepionki podlega kontroli producenta oraz niezależnych laboratoriów państwowych OMCL. W Polsce taką funkcję pełni laboratorium w NIZP PZH – PIB.

Powoływanie się na „badania”, których nie ma

Inną narrację rozpowszechniają środowiska sprzeciwiające się szczepieniom. W petycjach przeciw obowiązkowym szczepieniom, w tym przeciw HPV, przywoływane są rzekome badania wskazujące na związek szczepień z chorobami przewlekłymi, autoimmunologicznymi czy neurorozwojowymi.

Jednym z przykładów jest powoływanie się na raport dr. Marcusa Zervosa. Jak ustalił brytyjski „Guardian”, badanie to nigdy nie zostało opublikowane ani poddane recenzji naukowej. Instytucja, z którą był związany badacz, poinformowała, że raport nie spełniał rygorystycznych standardów naukowych i dlatego nie został upubliczniony.

W świecie medycyny dowodem nie jest dokument krążący w internecie, lecz publikacja w recenzowanym czasopiśmie naukowym. Brak takiej publikacji oznacza, że wyniki nie przeszły weryfikacji środowiska naukowego.

Co mówią instytucje zdrowia publicznego?

Bezpieczeństwo szczepionek przeciw HPV oceniała Światowa Organizacja Zdrowia oraz Globalny Komitet Doradczy ds. Bezpieczeństwa Szczepionek. Wieloletni nadzór po wprowadzeniu preparatów do obrotu nie wykazał poważnych problemów związanych z ich bezpieczeństwem.

Nie potwierdzono związku między szczepieniem przeciw HPV a bezpłodnością. Nie wykazano przyczynowego związku z chorobami autoimmunologicznymi, zespołem Guillaina-Barrégo, stwardnieniem rozsianym, udarem mózgu, zakrzepicą, zespołem bólu regionalnego czy przedwczesną niewydolnością jajników.

Ryzyko reakcji anafilaktycznej po szczepieniu przeciw HPV jest bardzo niskie – około 1,7 przypadku na milion podanych dawek – i porównywalne z ryzykiem obserwowanym po innych szczepieniach.

Potrzebujesz leczenia ortodontycznego w Krakowie, by wyleczyć wady zgryzu? Sprawdź – ortodonta Kraków

Dlaczego szczepienie ma być obowiązkowe?

Decyzja o wprowadzeniu szczepienia do kalendarza obowiązkowego nie jest gestem ideologicznym, lecz elementem strategii zdrowia publicznego. Celem jest ograniczenie liczby nowotworów wywoływanych przez HPV w kolejnych dekadach.

Doświadczenia krajów, które wcześniej wprowadziły powszechne szczepienia przeciw HPV, pokazują wyraźny spadek liczby zakażeń najbardziej onkogennymi typami wirusa oraz zmniejszenie liczby zmian przedrakowych szyjki macicy u młodych kobiet.

Szczepienie nie dotyczy zachowań, lecz profilaktyki. Chroni przed wirusem, z którym – jak pokazują dane – styka się zdecydowana większość aktywnych seksualnie ludzi.

Obawiasz się, że prostowanie zębów jest długie i niekomfortowe? Nowoczesne technologie i dyskretny aparat ortodontyczny Wrocław zmieniają to podejście! Umów się na konsultację. Nasz ortodonta Wrocław chętnie przedstawi Ci opcje idealnie dopasowane do Twoich potrzeb.

Fakty zamiast strachu

Obowiązkowe szczepienia przeciw HPV od 2027 roku stały się kolejnym polem walki informacyjnej. Emocjonalne hasła, uproszczenia i wyrwane z kontekstu dokumenty rozchodzą się szybciej niż raporty WHO czy stanowiska ekspertów.

Tymczasem decyzje w zdrowiu publicznym opierają się na wieloletnich badaniach, analizach i nadzorze instytucji krajowych oraz międzynarodowych. W świecie, w którym dezinformacja potrafi dotrzeć do tysięcy osób w ciągu kilku godzin, kluczowe staje się jedno: oddzielenie opinii od danych.

Od tej umiejętności zależy nie tylko poziom debaty publicznej, ale w dłuższej perspektywie – zdrowie całych pokoleń.