Schizofrenia i kruche kości. Odkrycie, które zmienia spojrzenie na choroby psychiczne
Przez lata schizofrenia była postrzegana niemal wyłącznie jako choroba umysłu, a osteoporoza jako problem ciała, związany z wiekiem, hormonami i stylem życia. Najnowsze badania genetyczne burzą ten prosty podział. Okazuje się, że te dwa pozornie odległe schorzenia mogą mieć wspólne biologiczne korzenie zapisane głęboko w DNA. To odkrycie nie tylko zaskakuje, ale też rodzi nowe pytania o to, jak naprawdę funkcjonuje ludzki organizm.
Przeczytaj również: Ochrona zdrowia w centrum uwagi NIK
195 wspólnych regionów DNA. Genom łączy mózg i kości
Międzynarodowy zespół naukowców przeanalizował dane genetyczne ponad 500 tysięcy osób pochodzenia europejskiego. Wyniki opublikowane w czasopiśmie Genomic Psychiatry pokazały coś, czego wcześniej nikt nie potrafił jednoznacznie udowodnić. Schizofrenia i osteoporoza współdzielą aż 195 regionów genetycznych, które wpływają jednocześnie na funkcjonowanie mózgu i gęstość mineralną kości.
Zidentyfikowane fragmenty DNA są powiązane z genami odpowiedzialnymi za metabolizm związków azotowych, rozwój struktur anatomicznych oraz regulację procesów zachodzących w komórkach. To sugeruje, że te same mechanizmy biologiczne mogą decydować zarówno o stabilności psychicznej, jak i o wytrzymałości szkieletu. Granica między „chorobą psychiczną” a „chorobą somatyczną” zaczyna się zacierać.
Złamania, które nie są przypadkiem
Lekarze od dawna obserwowali, że pacjenci ze schizofrenią częściej chorują na osteoporozę i częściej doznają złamań. Dotychczas próbowano to tłumaczyć czynnikami pośrednimi, takimi jak niedobory witaminy D, zaburzenia metaboliczne, mniejsza aktywność fizyczna czy długotrwałe stosowanie leków przeciwpsychotycznych.
Nowe badanie pokazuje jednak, że to tylko część prawdy. Wspólne podłoże genetyczne sugeruje, że zwiększone ryzyko osłabienia kości może być wpisane w biologiczną „instrukcję” organizmu osób chorujących na schizofrenię, niezależnie od stylu życia czy farmakoterapii. To odkrycie nadaje klinicznym obserwacjom zupełnie nowy sens.
Obawiasz się, że prostowanie zębów jest długie i niekomfortowe? Nowoczesne technologie i dyskretny aparat ortodontyczny Wrocław zmieniają to podejście! Umów się na konsultację. Nasz ortodonta Wrocław chętnie przedstawi Ci opcje idealnie dopasowane do Twoich potrzeb.
Nie wszystkie kości reagują tak samo
Analiza wykazała, że genetyczne powiązania między schizofrenią a osteoporozą nie są równomiernie rozłożone w całym szkielecie. Najsilniejszą korelację zaobserwowano w przypadku gęstości mineralnej kości pięty, co może mieć znaczenie dla ryzyka upadków i złamań.
Badacze wskazali konkretne obszary, w których te zależności były szczególnie widoczne:
- 41 wspólnych regionów genetycznych dla gęstości mineralnej całego ciała,
- 6 regionów dla kręgosłupa lędźwiowego,
- 4 regiony dla szyjki kości udowej.
Dla kości przedramienia nie stwierdzono istotnych statystycznie zależności. Może to wynikać zarówno z ograniczeń danych, jak i z faktycznie słabszego związku biologicznego w tym obszarze.
Genetyczna układanka pełna sprzeczności
Jednym z najbardziej intrygujących wniosków badania jest fakt, że wspólne warianty genetyczne nie zawsze działają w tym samym kierunku. Część z nich jednocześnie zwiększa ryzyko schizofrenii i obniża gęstość kości, ale inne warianty wykazują efekt odwrotny.
Ta złożoność może tłumaczyć, dlaczego wcześniejsze badania całogenomowe dawały niejednoznaczne wyniki. Relacja między mózgiem a kośćmi nie jest prostą linią przyczyn i skutków, lecz siecią wzajemnie oddziałujących mechanizmów, które wciąż pozostają w dużej mierze nieodkryte.
Zależy Ci na tym, aby podtrzymać swoje naturalne piękno? Rekomendujemy usługi medycyny estetyczna Poznań. Sprawdź: kwas hialuronowy poznań, korekta nosa poznań
Co to oznacza dla pacjentów i lekarzy?
Odkrycie wspólnych genów może mieć realne konsekwencje kliniczne. Zdaniem ekspertów pozwala ono lepiej identyfikować pacjentów ze schizofrenią, u których ryzyko osteoporozy i złamań jest szczególnie wysokie. W praktyce może to oznaczać wcześniejsze badania densytometryczne, szybsze wdrażanie profilaktyki i bardziej kompleksowe podejście do leczenia.
Naukowcy podkreślają jednak, że badanie objęło wyłącznie osoby pochodzenia europejskiego. Aby w pełni zrozumieć skalę i znaczenie tego powiązania, konieczne są dalsze analizy w innych populacjach. Jedno jest pewne: granice między chorobami psychicznymi a fizycznymi okazują się znacznie bardziej płynne, niż przez lata sądzono, a genom coraz wyraźniej pokazuje, że organizm należy traktować jako spójną całość.
