Powstał pierwszy w Polsce Instytut Suicydologii
To wydarzenie, które dla jednych jest symbolem nadziei, a dla innych gorzkim przypomnieniem, jak długo ten temat pozostawał na marginesie debaty publicznej. W Polsce powstał pierwszy Instytut Suicydologii. Jednostka, która ma zająć się jednym z najbardziej dramatycznych i wciąż niedostatecznie rozpoznanych problemów społecznych: zapobieganiem samobójstwom.
Na jego czele stanęła dr Halszka Witkowska, jedna z najbardziej rozpoznawalnych w kraju ekspertek w dziedzinie suicydologii. To nie jest projekt symboliczny ani wizerunkowy. To próba zbudowania fundamentów tam, gdzie przez lata brakowało spójnych, naukowych i systemowych działań.
Przeczytaj również: Jedna diagnoza, jeden standard. Nowe zasady leczenia raka tarczycy wchodzą w życie
Instytut Suicydologii. Moment przełomowy dla badań i profilaktyki
Informacja o powołaniu Instytutu Suicydologii została ogłoszona podczas prezentacji raportu Samobójstwa i próby samobójcze w Polsce w latach 2020–2025. Dokument, oparty na danych Komendy Głównej Policji i opracowany przez Polskie Towarzystwo Suicydologiczne, po raz pierwszy objął także dane za 2025 rok.
Same liczby nie są tylko statystyką. To tysiące historii, dramatów rodzinnych, niewysłuchanych sygnałów i spóźnionych reakcji. Właśnie w tym kontekście pojawia się Instytut – jako odpowiedź na potrzebę czegoś więcej niż doraźne działania i medialne deklaracje.
Instytut ma stać się miejscem, które połączy badaczy, praktyków, klinicystów i osoby zajmujące się prewencją samobójstw w całym kraju. Natomiast w przyszłości także poza jego granicami. Jednym z pierwszych kroków w tym kierunku będzie organizacja Warszawskiego Forum Suicydologicznego – cyklicznej przestrzeni wymiany wiedzy, badań i doświadczeń.
Nauka zamiast domysłów
Jak podkreśla dr Halszka Witkowska, kluczowym celem nowej jednostki jest budowanie interdyscyplinarnych podstaw naukowych dotyczących etiologii zachowań samobójczych. Bez rzetelnych danych, bez pogłębionych analiz i bez zrozumienia mechanizmów, które prowadzą ludzi na granicę życia i śmierci, profilaktyka pozostaje jedynie hasłem.
Instytut rozpoczyna działalność od tworzenia zaplecza badawczego, ponieważ w Polsce wciąż istnieją obszary niemal całkowicie zaniedbane naukowo. Brakuje systemowych danych i analiz dotyczących m.in.:
- zachowań samobójczych wśród osób z niepełnosprawnościami
- prób samobójczych jako zjawiska, a nie tylko ich tragicznych finałów
- sytuacji uchodźców, w tym osób, które przybyły do Polski po wybuchu wojny w Ukrainie
Równolegle planowane są rozmowy z Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wyższego na temat badań nad zachowaniami samobójczymi wśród młodzieży, zwłaszcza w kontekście funkcjonowania w środowisku internetowym. To obszar, w którym tempo zmian społecznych i technologicznych wyprzedza dziś tempo reakcji systemu.
Nowy zespół, nowa perspektywa
Instytut Suicydologii dopiero kompletuje zespół. Jak podkreśla jego dyrektorka, nie chodzi o proste przeniesienie kadr z funkcjonującego do końca 2025 roku Biura Przeciwdziałania Zachowaniom Samobójczym, którego przyszłość pozostaje niepewna.
Zespół ma być budowany w sposób otwarty, także z udziałem osób, które wcześniej nie pracowały przy Krajowym Programie Zapobiegania Samobójstwom. Taki model ma zapewnić świeże spojrzenie i uniknięcie powielania tych samych schematów, które przez lata nie przynosiły oczekiwanych efektów.
W planach jest również powołanie rady naukowej oraz skupienie wokół Warszawskiego Forum Suicydologicznego możliwie szerokiego grona ekspertów z różnych ośrodków i dyscyplin – od psychiatrii i psychologii, przez socjologię, aż po badania nad mediami i technologią.
Zmagasz się z kontuzją bądź inną dolegliwością cielesną? Polecamy kontakt z wykwalifikowanym fizjoterapeutą, Szymonem Budnikiem. Specjalista udzieli Ci pomocy w ramach usług masaż Poznań i fizjoterapia Poznań.
Edukacja w cieniu kontrowersji
Instytut nie chce ograniczać się wyłącznie do badań. Istotnym obszarem działalności ma być także kształcenie. Studia podyplomowe z suicydologii funkcjonują już od kilku lat na Uniwersytecie Vizja w Warszawie. Ponadto, obecnie trwa ich siódma edycja. Rozważane są kolejne formy edukacji, w tym nowe specjalizacje i fakultety.
Ten wątek nie jest jednak wolny od kontrowersji. W ostatnim czasie Uniwersytet Vizja pojawiał się w mediach w kontekście zarzutów dotyczących spadku jakości kształcenia po połączeniu z Uniwersytetem im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie. To cień, który nie pozostaje bez znaczenia w tak wrażliwym obszarze jak suicydologia.
Dr Halszka Witkowska podkreśla jednak, że pełna odpowiedzialność merytoryczna za program studiów spoczywa na środowisku eksperckim skupionym wokół Polskiego Towarzystwa Suicydologicznego. Kształcenie odbywa się w modelu mieszanym, a jego jakość weryfikowana jest m.in. poprzez obowiązkowe egzaminy ustne przed komisją. Fakt, że nie wszyscy studenci je zdają, ma być dowodem na to, że nie są to studia „dla papieru”.
Marzysz o prostym, pięknym uśmiechu, ale nie wiesz od czego zacząć? Zrób pierwszy krok w kierunku wymarzonego wyglądu! Ortodonta Poznań przeprowadzi konsultację, stworzy plan leczenia i dobierze aparat ortodontyczny!
Instytut, który rodzi się z potrzeby
Powstanie Instytutu Suicydologii nie rozwiąże problemu samobójstw z dnia na dzień. Nie cofnie tragedii, które już się wydarzyły. Może jednak zmienić coś fundamentalnego: sposób, w jaki o tym zjawisku myślimy, badamy je i próbujemy mu zapobiegać.
To próba przejścia od reakcji do prewencji, od chaosu do systemu, od milczenia do opartej na wiedzy rozmowy. W kraju, w którym temat samobójstw przez lata był spychany na margines, sam fakt powołania takiej instytucji jest sygnałem, że coś zaczyna się zmieniać. Pytanie, czy za tą zmianą pójdą realne decyzje, stabilne finansowanie i długofalowa odpowiedzialność.
