Koniec „wędrówek” za kontraktem. Od kwietnia 2026 fizjoterapia domowa pod ścisłą kontrolą NFZ

Od 1 kwietnia 2026 roku zmienią się zasady jak będzie rozliczana fizjoterapia domowa. Narodowy Fundusz Zdrowia zapowiada, że przestanie finansować świadczenia realizowane poza województwem, w którym dany podmiot ma podpisaną umowę. Decyzja ta jest odpowiedzią na zjawisko, które Fundusz określa wprost jako patologię rynku.

Dotychczas część świadczeniodawców zawierała kontrakt w jednym województwie, natomiast usługi faktycznie wykonywała w innym. W praktyce oznaczało to przesuwanie środków publicznych tam, gdzie firma realnie działała, a nie tam, gdzie zobowiązała się zabezpieczać potrzeby pacjentów.

Dla systemu finansowanego ze środków publicznych to problem nie tylko formalny, lecz przede wszystkim społeczny. Kontrakt podpisany w danym regionie powinien zabezpieczać dostępność świadczeń właśnie tam.

Przeczytaj również: Kawa zostaje, schabowy odchodzi. Cicha rewolucja w szkolnych stołówkach

Przepływy między województwami i realne skutki dla pacjentów

NFZ wskazuje, że największe przepływy firm działających w obszarze publicznej fizjoterapii występują między województwami mazowieckim i pomorskim, łódzkim i śląskim oraz lubelskim i śląskim.

Zdarzały się sytuacje, w których podmiot miał umowę z oddziałem wojewódzkim w jednym regionie, lecz sprawozdawał świadczenia realizowane w innym. W efekcie środki przeznaczone na zabezpieczenie rehabilitacji w miejscu zawarcia kontraktu nie przekładały się na realną dostępność usług dla tamtejszych pacjentów.

Fundusz podkreśla, że taka praktyka prowadziła do paradoksu: formalnie świadczeniodawca miał obowiązek realizować usługi w określonym województwie, ale w praktyce jego aktywność koncentrowała się gdzie indziej. Pacjenci z regionu objętego umową mogli więc pozostawać bez należnej im rehabilitacji.

Nowe zasady od 1 kwietnia 2026 roku

Od kwietnia 2026 roku rozliczeniu będą podlegać wyłącznie świadczenia udzielone na obszarze województwa wskazanego w umowie z NFZ jako miejsce udzielania świadczeń. To oznacza jasne powiązanie kontraktu z terytorium jego realizacji.

Fundusz nie będzie finansował świadczeń wykonanych poza tym obszarem. Zasada ma charakter generalny i dotyczy fizjoterapii domowej, czyli świadczeń realizowanych w miejscu zamieszkania pacjenta.

Zmiana wpisuje się w szersze działania porządkujące system finansowania rehabilitacji domowej i ambulatoryjnej. Część nowych regulacji obowiązuje już od stycznia, jednak kluczowy element terytorialny zacznie funkcjonować dopiero w kwietniu 2026 roku.

Wyjątki możliwe, ale pod ścisłą kontrolą

NFZ przewidział możliwość odstępstwa od zasady terytorialności, jednak wyłącznie w uzasadnionych medycznie przypadkach. Dyrektor właściwego oddziału wojewódzkiego Funduszu będzie mógł wyrazić zgodę na rozliczenie świadczeń udzielonych poza obszarem objętym umową.

Zgoda ta będzie jednak limitowana. Rozliczenie świadczeń w innym województwie nie będzie mogło przekroczyć określonego pułapu – maksymalnie dwunastokrotności liczby odpowiadającej 10 procentom sprawozdanych jednostek rozliczeniowych za pierwszy okres sprawozdawczy w danym okresie rozliczeniowym.

W praktyce oznacza to, że działalność poza regionem nie może stać się dominującą formą realizacji kontraktu. Ma mieć charakter incydentalny i wynikać z realnej potrzeby medycznej, a nie z kalkulacji biznesowej.

Zmagasz się z kontuzją bądź inną dolegliwością cielesną? Polecamy kontakt z wykwalifikowanym fizjoterapeutą, Szymonem Budnikiem. Specjalista udzieli Ci pomocy w ramach usług masaż Poznań i fizjoterapia Poznań.

Co z pacjentami spoza województwa?

Nowe regulacje stawiają także jasne wymagania wobec świadczeniodawców w relacjach z pacjentami. Jeżeli podmiot planuje realizować świadczenia wyłącznie na obszarze zadeklarowanym w postępowaniu konkursowym, a na jego liście oczekujących znajdują się osoby mieszkające w innym województwie, powinien w pierwszej kolejności poinformować je o braku możliwości kontynuowania świadczeń.

To może oznaczać konieczność reorganizacji opieki dla części pacjentów. Dla osób wymagających regularnej rehabilitacji domowej zmiana świadczeniodawcy bywa trudna – zarówno logistycznie, jak i emocjonalnie. Nowe przepisy mają jednak zapewnić, że dostępność usług będzie zgodna z założeniami kontraktowymi, a środki publiczne nie będą „uciekać” z regionów, które formalnie powinny być zabezpieczone.

Skuteczne leczenie ortodontyczne Wrocław wymaga precyzji i doświadczenia. Wybierając nasze usługi, stawiasz na indywidualny plan leczenia, który rozpoczyna się od dokładnej diagnostyki. Właściwy dobór aparatu ortodontycznego to pierwszy krok do szybkiego i satysfakcjonującego osiągnięcia celu, jakim są piękne i proste zęby.  

Uszczelnienie systemu czy ograniczenie elastyczności?

Zmiany wprowadzone przez NFZ można interpretować jako próbę uszczelnienia systemu i przywrócenia równowagi między kontraktem a rzeczywistą realizacją świadczeń. Z perspektywy płatnika to działanie porządkujące i chroniące interes pacjentów w danym województwie.

Z drugiej strony, dla części podmiotów oznacza to koniec modelu działalności opartego na swobodnym przemieszczaniu się między regionami. Nowe zasady wymuszą większą dyscyplinę organizacyjną i dokładniejsze planowanie.

Od 1 kwietnia 2026 roku fizjoterapia domowa przestanie być obszarem, w którym kontrakt i miejsce realizacji mogą się rozmijać. Dla jednych będzie to konieczne uporządkowanie rynku, dla innych – koniec dotychczasowej elastyczności. W centrum tej zmiany pozostaje jednak pytanie najważniejsze: czy pacjenci w każdym regionie rzeczywiście zyskają łatwiejszy dostęp do rehabilitacji tam, gdzie jej najbardziej potrzebują.