Dawcy krwi na rozdrożu. Przywilej, który może zniknąć
Przez lata dawcy krwi żyli w poczuciu misji i korzystali z konkretnego przywileju – dnia wolnego po donacji. Dla wielu honorowych dawców był to symbol uznania dla bezinteresownego gestu, który ratuje życie. Dziś ten element systemu znalazł się pod znakiem zapytania. Ministerstwo Zdrowia jasno sygnalizuje, że nie tylko nie będzie mowy o dodatkowym dniu wolnym, ale niewykluczone są także zmiany ograniczające obecne uprawnienia.
Przeczytaj również: Nowy kierunek studiów podyplomowych, nowa epoka w ochronie zdrowia
Krew to dar, nie transakcja
Resort zdrowia konsekwentnie podkreśla, że oddawanie krwi musi pozostać całkowicie nieodpłatne. W jego ocenie wszelkie przywileje przysługujące dawcom powinny służyć wyłącznie ochronie ich zdrowia, a nie stanowić formy zachęty czy pośredniego wynagrodzenia. Decyzja o donacji ma wynikać z potrzeby pomagania innym, a nie z kalkulacji korzyści.
Ministerstwo stoi na stanowisku, że obecne rozwiązanie, obejmujące dzień oddania krwi oraz dzień następny, w pełni zabezpiecza potrzeby regeneracyjne organizmu dawcy. Właśnie w tym kontekście – bezpieczeństwa zdrowotnego, a nie nagrody – interpretowane są obowiązujące przepisy.
Obowiązujące prawa honorowych dawców
Aktualne regulacje są jasne i od lat niezmienne. Zgodnie z ustawą o publicznej służbie krwi, honorowemu dawcy przysługuje zwolnienie od pracy w dniu oddania krwi. Ponadto, w dniu następnym. Prawo to obejmuje również czas niezbędny na wykonanie okresowych badań lekarskich. To rozwiązanie ma umożliwić spokojne przejście przez proces donacji i regeneracji, bez obciążenia zawodowego.
W ocenie Ministerstwa Zdrowia Polska już teraz należy do krajów Unii Europejskiej, które oferują dawcom krwi wyjątkowo szeroki katalog przywilejów pozapłacowych. To argument, który coraz częściej pojawia się w oficjalnych stanowiskach resortu.
Dodatkowy dzień wolny? Odpowiedź była jednoznaczna
Postulat przyznania kolejnego dnia wolnego po oddaniu krwi trafił do sejmowej Komisji do Spraw Petycji. Odpowiedź Ministerstwa Zdrowia nie pozostawiła wątpliwości. Resort odrzucił pomysł, wskazując, że jakiekolwiek rozszerzenie przywilejów mogłoby zostać uznane za formę niedozwolonej zachęty do donacji.
W stanowisku podkreślono, że wykluczone jest traktowanie dni wolnych jako ekwiwalentu za oddanie krwi. Zwłaszcza jeśli wykraczałyby one poza czas faktycznie potrzebny na donację, dojazd oraz regenerację organizmu.
Chcesz podkreślić swoje naturalne piękno? W ramach usług medycyna estetyczna Poznań możesz zdecydować się na szereg dostępnych zabiegów – wypełnianie zmarszczek poznań, modelowanie nosa poznań i wiele więcej.
Widmo likwidacji dnia wolnego po donacji
Najwięcej emocji budzi jednak nie odmowa przyznania dodatkowego dnia wolnego, lecz zapowiedź możliwego ograniczenia obecnych uprawnień. Ministerstwo Zdrowia przyznaje, że dotychczasowe rozwiązania będą musiały zostać poddane przeglądowi. Powodem są nowe unijne regulacje dotyczące jakości i bezpieczeństwa substancji pochodzenia ludzkiego, znane jako rozporządzenie SoHO.
Przepisy te, które Polska musi wdrożyć do sierpnia 2027 roku, nie zakazują przywilejów dla dawców. Wskazują jednak wyraźnie, że nie mogą one być nadmierne ani tworzyć wrażenia wynagrodzenia. Co więcej, jeśli państwo decyduje się na przyznawanie takich benefitów, powinny one obejmować również innych dawców substancji pochodzenia ludzkiego. Takich jak kobiety oddające mleko do banków mleka czy dawcy nasienia.
Chcesz zadbać o stan swojego uzębienia? Dzięki usługom dentysta Wrocław jest to możliwe! Sprawdź: implanty Wrocław
Unijne standardy a polska rzeczywistość
To właśnie konieczność dostosowania prawa krajowego do unijnych standardów otwiera dyskusję o przyszłości przywilejów krwiodawców. Dzień wolny po oddaniu krwi, dotąd uznawany za oczywisty element systemu, może zostać uznany za rozwiązanie wymagające korekty lub nawet likwidacji.
Ministerstwo nie przedstawiło jeszcze konkretnych projektów ustaw. Szczegóły mają pojawić się dopiero wraz z propozycjami legislacyjnymi wdrażającymi rozporządzenie SoHO do polskiego porządku prawnego.
Na co mogą liczyć dawcy krwi?
Jedno jest pewne. Dodatkowego dnia wolnego po oddaniu krwi nie będzie. Równie realny staje się scenariusz, w którym obecny przywilej zostanie ograniczony lub całkowicie zniesiony w ciągu najbliższych dwóch lat. Dla tysięcy osób regularnie oddających krew to sygnał, że system, który przez lata opierał się na zaufaniu i symbolicznych gestach wdzięczności, może ulec istotnej zmianie. Pytanie, czy wpłynie to na gotowość Polaków do dzielenia się tym, co najcenniejsze.
